ΜΑΡΙ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ

«Ο χορός μπορεί να ξεκινήσει από ένα βήμα, αλλά μπορεί να συνοδεύσει έναν άνθρωπο σε ολόκληρη τη ζωή του.»

Για τη Μάρι Χατζημιχάλη, ο χορός δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένα επάγγελμα.

Υπήρξε τρόπος έκφρασης, πειθαρχίας, δημιουργίας και τελικά ένας ολόκληρος τρόπος να αντιλαμβάνεται τον άνθρωπο και την εκπαίδευση.

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες έχει αφιερώσει τη ζωή της στη διδασκαλία και στην εξέλιξη νέων χορευτών, συνδυάζοντας την υψηλή τεχνική απαίτηση με μια βαθιά προσωπική σχέση με κάθε μαθητή.

Για εκείνη, δεν υπάρχουν δύο ίδιοι μαθητές.

Κάθε σώμα είναι διαφορετικό.
Κάθε χαρακτήρας είναι διαφορετικός.
Κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του χρόνο.
Και κάθε μαθητής τη δική του διαδρομή.

ΜΙΑ ΖΩΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΧΟΡΟ

Όταν ο χορός γίνεται τρόπος ζωής, η μάθηση δεν σταματά ποτέ.

Η Μάρι Χατζημιχάλη είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Αθηνών και αριστούχος καθηγήτρια κλασικού μπαλέτου της Σχολής Δέσποινας Γρηγοριάδου.

Η εκπαίδευσή της περιλαμβάνει εξειδίκευση στη μεθοδολογία του κλασικού χορού και στο σύστημα Vaganova, μέσα από τη Varna International School, καθώς και στον χορό Character.

Παράλληλα, συνέχισε να διευρύνει διαρκώς τη γνώση της μέσα από διεθνή σεμινάρια και διαφορετικές τεχνικές και σχολές χορού, μεταξύ των οποίων η Royal Academy of Dancing, η Graham Technique, η Cunningham Technique και οι κλακέτες.

Η επαφή της με διαφορετικές μεθοδολογίες δεν την οδήγησε σε μια άκαμπτη εκπαιδευτική προσέγγιση.

Αντίθετα, της επιβεβαίωσε κάτι που χαρακτηρίζει μέχρι σήμερα τη διδασκαλία της:

η μέθοδος πρέπει να υπηρετεί τον μαθητή και όχι ο μαθητής τη μέθοδο.

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΙΝΑΙ Η ΒΑΣΗ. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ.

Η Μάρι Χατζημιχάλη πιστεύει βαθιά στην ακρίβεια, στη συνέπεια και στη σωστή τεχνική εκπαίδευση.

Αλλά πιστεύει εξίσου ότι η τεχνική από μόνη της δεν αρκεί.

Ο πραγματικός ρόλος του καθηγητή είναι να μπορεί να δει πίσω από την κίνηση.

Να δει τον άνθρωπο που την εκτελεί.

Να καταλάβει γιατί δυσκολεύεται.

Να αναγνωρίσει πού φοβάται.

Να δει όχι μόνο πού βρίσκεται σήμερα, αλλά και πού μπορεί να φτάσει αύριο.

«Πριν από τον χορευτή, υπάρχει πάντα ο άνθρωπος.»

Αυτή η σκέψη βρίσκεται στον πυρήνα της διδασκαλίας της.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η εμπειρία δεν είναι μόνο τα χρόνια που έχουν περάσει. Είναι οι άνθρωποι που έχεις βοηθήσει να εξελιχθούν.

Από το 1980, η Μάρι Χατζημιχάλη αναπτύσσει συνεχή διδακτική δραστηριότητα σε ανώτερες επαγγελματικές και ερασιτεχνικές σχολές χορού.

Στην πορεία της περιλαμβάνεται και η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, επιβεβαιώνοντας τη μακρά και ουσιαστική σχέση της με την επαγγελματική εκπαίδευση του χορού.

Μέσα στα χρόνια έχει διδάξει μαθητές διαφορετικών ηλικιών, επιπέδων και φιλοδοξιών.

Μαθητές που έκαναν τα πρώτα τους βήματα.

Μαθητές που ήθελαν να εξελιχθούν περισσότερο.

Μαθητές που επέλεξαν να ακολουθήσουν επαγγελματική πορεία.

Όμως για εκείνη, η αξία της διδασκαλίας δεν μετριέται μόνο από το τεχνικό επίπεδο στο οποίο θα φτάσει κάποιος.

Μετριέται και από το πόσο περισσότερο θα πιστέψει στον εαυτό του στην πορεία.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ

Η σκηνή διδάσκει κάτι που καμία άσκηση δεν μπορεί να διδάξει από μόνη της: παρουσία.

Παράλληλα με τη διδακτική της πορεία, η Μάρι Χατζημιχάλη έχει εργαστεί ως επαγγελματίας χορεύτρια και έχει αναπτύξει σημαντική χορογραφική δραστηριότητα.

Το έργο της περιλαμβάνει πολυάριθμες παρουσιάσεις σπουδών Character, θερινά σεμινάρια στις Σπέτσες και ολοκληρωμένες παραστάσεις σε σημαντικές σκηνές, όπως:

Θέατρο Αλίκη
Θέατρο Ακροπόλ
Εθνική Λυρική Σκηνή

Η εμπειρία της από τη σκηνή έχει επηρεάσει βαθιά τη διδακτική της προσέγγιση.

Γιατί ένας χορευτής δεν χρειάζεται μόνο να γνωρίζει τα βήματα.

Χρειάζεται να μάθει να ακούει τη μουσική.

Να καταλαβαίνει τον χώρο.

Να αποκτά παρουσία.

Να μετατρέπει την τεχνική σε έκφραση.

ΔΕΝ ΔΙΔΑΣΚΕΙΣ ΟΛΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟ

Κάθε μαθητής χρειάζεται κάτι διαφορετικό για να μπορέσει να εξελιχθεί.

Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της πολυετούς εμπειρίας της.

Δεν έχουν όλοι το ίδιο σώμα.

Δεν έχουν όλοι την ίδια ευκολία.

Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο στη διόρθωση.

Δεν χρειάζονται όλοι την ίδια πίεση ή την ίδια ενθάρρυνση.

Γι’ αυτό η διδασκαλία της δεν βασίζεται στη σύγκριση.

Βασίζεται στην παρατήρηση.

Στην προσωπική καθοδήγηση.

Στην κατανόηση του ανθρώπου που βρίσκεται απέναντί της.

«Δεν θέλω ο μαθητής να προσπαθεί να γίνει κάποιος άλλος. Θέλω να ανακαλύψει μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο ίδιος.»

ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΧΩΡΙΣ ΦΟΒΟ

Ο χορός απαιτεί πειθαρχία.

Απαιτεί συνέπεια.

Απαιτεί επανάληψη.

Απαιτεί υπομονή.

Όμως για τη Μάρι Χατζημιχάλη, η απαίτηση δεν πρέπει να δημιουργεί φόβο.

Ο μαθητής πρέπει να έχει το δικαίωμα να δοκιμάσει.

Να κάνει λάθος.

Να διορθωθεί.

Να ξαναπροσπαθήσει.

Και μέσα από αυτή τη διαδικασία να καταλάβει ότι η πρόοδος δεν έρχεται από την τελειότητα.

Έρχεται από την προσπάθεια.

Το λάθος δεν είναι αποτυχία. Είναι μέρος της εκπαίδευσης.

Ο ΧΟΡΟΣ ΩΣ ΜΑΘΗΜΑ ΖΩΗΣ

Για τη Μάρι Χατζημιχάλη, ο χορός μπορεί να δώσει στον μαθητή πολλά περισσότερα από τεχνική.

Μπορεί να του μάθει:

πειθαρχία,
για να κατανοεί ότι η εξέλιξη απαιτεί συνέπεια.

αυτογνωσία,
για να γνωρίζει το σώμα, τις δυνατότητες και τα όριά του.

αυτοπεποίθηση,
για να τολμά να προσπαθεί χωρίς να φοβάται το λάθος.

επιμονή,
για να ανακαλύπτει ότι αυτό που σήμερα φαίνεται δύσκολο μπορεί αύριο να γίνει εφικτό.

έκφραση,
ώστε η τεχνική να μετατρέπεται σε προσωπική καλλιτεχνική γλώσσα.

«Η τεχνική χτίζει τον χορευτή. Η εμπειρία του χορού μπορεί όμως να διαμορφώσει και τον άνθρωπο.»

Η ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Μετά από περισσότερα από σαράντα χρόνια διδασκαλίας, εκείνο που εξακολουθεί να τη συγκινεί περισσότερο δεν είναι μόνο η στιγμή που ένας μαθητής ανεβαίνει στη σκηνή.

Είναι οι μικρές στιγμές που προηγούνται.

Η πρώτη φορά που ένα παιδί ξεπερνά έναν φόβο.

Η πρώτη φορά που μια κίνηση που φαινόταν αδύνατη γίνεται εφικτή.

Η πρώτη φορά που ο μαθητής σταματά να κοιτά τον διπλανό του και αρχίζει να συγκρίνεται μόνο με τον χθεσινό εαυτό του.

Η στιγμή που αποκτά περισσότερη εμπιστοσύνη στο σώμα του.

Η στιγμή που η τεχνική σταματά να είναι απλώς άσκηση και γίνεται έκφραση.

Εκεί, για τη Μάρι Χατζημιχάλη, βρίσκεται η πραγματική ουσία της διδασκαλίας.

ΝΑ ΒΛΕΠΕΙΣ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ — ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ

Η εμπειρία της έχει μάθει ότι ένας καθηγητής δεν πρέπει να βλέπει μόνο την απόδοση του μαθητή εκείνη τη στιγμή.

Πρέπει να μπορεί να δει το δυναμικό πίσω από αυτή.

Το παιδί που δυσκολεύεται σήμερα μπορεί αύριο να εξελιχθεί εντυπωσιακά.

Ο μαθητής που φοβάται να εκτεθεί μπορεί σταδιακά να αποκτήσει παρουσία.

Εκείνος που αμφιβάλλει για τον εαυτό του μπορεί κάποτε να γίνει ο άνθρωπος που εμπνέει τους άλλους.

Η δουλειά του καθηγητή είναι πολλές φορές να πιστεύει στις δυνατότητες του μαθητή λίγο πριν μπορέσει να πιστέψει σε αυτές ο ίδιος.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ

«Όταν ξεκίνησα να διδάσκω, ήθελα πάνω απ’ όλα να μεταδώσω την αγάπη μου για τον χορό.

Με τα χρόνια κατάλαβα ότι η διδασκαλία είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο.

Είναι η ευθύνη να έχεις απέναντί σου έναν νέο άνθρωπο και να τον βοηθάς να γνωρίσει το σώμα του, τις δυνατότητές του και τη δική του προσωπική φωνή.

Πιστεύω πολύ στη σωστή τεχνική, στη μεθοδική δουλειά και στην πειθαρχία. Πιστεύω όμως εξίσου ότι κάθε μαθητής είναι μοναδικός και ότι ο ρόλος του καθηγητή είναι να αναγνωρίζει αυτή τη μοναδικότητα και να την καλλιεργεί.

Δεν θέλω ο μαθητής να φοβάται το λάθος. Θέλω να μάθει να προσπαθεί, να διορθώνεται, να επιμένει και να εμπιστεύεται περισσότερο τον εαυτό του.

Και όταν, μετά από χρόνια, βλέπω έναν μαθητή να έχει εξελιχθεί όχι μόνο τεχνικά αλλά και ως προσωπικότητα, αισθάνομαι ότι εκεί βρίσκεται η πραγματική αξία της δουλειάς μου.

Αυτό εξακολουθεί, μετά από τόσα χρόνια, να είναι για μένα η μεγαλύτερη χαρά της διδασκαλίας.»